KOYUNCULAR KÖYÜ-BOZDOĞAN-AYDIN

Koyuncular Köyü, Bozdoğan ilçesine 12,5 km uzaklıktadır. Koyuncular, Aydın Sancağı'ndaki Latin koloni yerleşimi içerisinde tarihsel yol ağı üzerinde yer almıştır. Gavur Mezarı mevkisi bulunması bir koloni noktası olduğunun işareti olarak görülmüştür.
Köy, eski çağlarda 'Karya' medeniyetine ait bir yerleşim yeridir. Hristiyanlık döneminde de Arpaz (Harpasa) piskoposluk merkezine bağlıdır. Aynı zamanda Neopolis antik kenti köy sınırları dahilindedir.
Köy, 1700'lü yıllarda Karacakoyunlu Yörükleri tarafından kurulmuştur.
Hicri 1307 tarihli Aydın Vilayet Salnamesi'nde Koyuncular Köyü, Bozdoğan'a bağlı 18 köyden biri olarak yer almıştır. Koyuncular Köyü'nün Salname'de Arpaz nahiyesine bağlı olduğu bilgisine de yer verilmiştir.
Köyün oluşumu ile ilgili rivayete göre; köyün ilk kuruluşu ''Damlar'' adlı yere bir yörük obasının yerleşmesiyle olmuştur. Koyun çobanlığı yapan iki aile oğlan-kız meselesinden dolayı (kız kaçırma) anlaşmazlığa düşmüşler. Obanın bir bölümü Adana'ya gitmiş, geri kalan kısmı biraz daha aşağıya inerek Koyuncular Köyü'nü yerleşim alanı yapmıştır. Köyün adının yerleşik hayata geçmelerine rağmen uzun süre koyun sürülerine sahip olmalarından dolayı 'Koyuncular' olduğu belirtilmiştir.
Köyün Yeraltı, Yalı, Damlar, Çamaltı, Kumlar, Kirse (Kilise) Deresi, Çam Tekkesi, Zeytin Tekkesi, Kırbağlar, Belenarası, Pirenlik ve Topuzluk mevki adları vardır.
Aydın Vilayeti 1844 yılı Temattuat Defterlerinde köyün hane sayısı, vergi durumu, hane reislerinin isimleri bilgisi bulunmaktadır.
Ayrıca Bozdoğan ilçesinin köylerinden olan Yakaköy'de Koyuncular Köyü'nden giden bir yörük ailesi tarafından kurulmuştur. Yakaköy halkı da köylerinin kuruluşunu bu şekilde ifade etmektedirler.
Köy, bir dönem Yörük Ali Efe, Demirci Mehmet Efe, Kıllıoğlu Hüseyin Efe gibi efelerin uğrak yeri olmuştur.
1945 yılı nüfus sayımınında 353 kadın, 298 erkek nüfusu olmak üzere toplam 651 nüfusa sahiptir. Günümüzde nüfusu 1000' e yakındır. 1700'lere ulaşan nüfusu dışarıya verilen iş, eğitim göçü ve ölümlerle azalmıştır. İzmir, Aydın, Nazilli, Bozdoğan, Denizli, Bursa'da yaşayan köy mensupları vardır.
Köy, Bozdoğan ilçesinin büyük köylerinden olmakla birlikte kanalizasyon ağına, sağlık ocağına, asfalt yola, ilköğretim okuluna, içme suyu ağına sahiptir. Köy aynı zamanda Olukbaşı, Kızılcaköy, Dutağaç gibi köylerin ulaşım güzergahındadır.
Köyde, pamuk, biber, incir, zeytin, buğday, arpa, yonca, kavun, karpuz gibi ürünler yetiştirilmektedir. Küçükbaş ve modern usullerle yapılan büyükbaş hayvan yetiştiriciliği de önemlidir.
Ayrıca köyde ''Özege'' adıyla faaliyet gösteren Gürcistan ve Bursa'da şubeleri olan, köy ahalisinden birisine ait bir şirket zeytin fidanı yetiştiriciliği yapmaktadır. Şirket, çalışan elemanlarıyla köy ekonomisine önemli girdi sağlamaktadır.
Yazan: Kürşat KORKUT / ANKARA.
Kaynak: Yrd. Doç. Dr. Ercan Haytoğlu, ''Bozdoğan Yer Adları Üzerine Bir Bakış'', ''Bozdoğan II'' Bozdoğan Belediyesi Kültür Yay., 2010.