Krana Mylopotamou

[Mylopotamos , Rethymno , Crete]

Η Κράνα στη Μεγάλη Κρητική Επανάσταση

Ο Μιχάλης ο Τρούλης είναι μια εξέχουσα προσωπικότητα του Ρεθύμνου. Με λαμπρές σπουδές (Ιστορικός και Αρχαιολόγος) παράγει πολιτισμό στον τόπο του. Πρόεδρος της Εφορίας της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Ρεθύμνου και Πρόεδρος επίσης της «Ιστορικής Λαογραφικής Εταιρίας Ρεθύμνης» (ΙΛΕΡ) αναπτύσσει, πέρα από την προσφορά του στην ιδιωτική και δημόσια Εκπαίδευση (Πανεπιστήμιο Κρήτης κ.ά.) και σε άλλες συναφείς υπηρεσίες (ΓΑΚ κ.λπ.), πλούσια και πολυποίκιλη πολιτιστική δράση.
Να σημειώσω εδώ ότι η συμβολή του στην πραγματοποίηση Διεθνών Συνεδρίων (Κρητικά τοπωνύμια, Λαϊκή Ιατρική κ.λπ.), Ημερίδων και Συμποσίων στο Ρέθυμνο, στην έκδοση του βαρύτιμου περιοδικού της ΙΛΕΡ «Κρητολογικά Γράμματα» και άλλων εκδόσεων («Ημερήσιες Διαταγές της Ρωσικής Διοίκησης στο Ρέθυμνο»), σε συνεργασία με μια ομάδα και άλλων πνευματικών ανθρώπων της πόλης, είναι αποφασιστικής σημασίας.
Τελευταία του εργασία, που κυκλοφόρησε το 2008, «Η Κράνα στη Μεγάλη Κρητική Επανάσταση (1866-1869)» έργο εμπεριστατωμένης μελέτης, που καλύπτει ένα σημαντικό μέρος της ιστορίας του νησιού, αποτελεί μία ακόμη σπουδαία προσφορά του στην ιστοριογραφία της Κρήτης.
Το βιβλίο απαρτίζεται από τη μελέτη επτά σημαντικών θεμάτων. Στην αρχή αναφέρεται στο χώρο, καθώς το στοιχείο αυτό αποτελεί πάντα το στημόνι πάνω στο οποίο υφαίνεται το ιστορικό φάδι του κάθε τόπου.

Στην επόμενη ενότητα ο συγγραφέας πραγματεύεται -και δεν μπορούσε να γίνει αλλιώς, αφού ο άλλος κύριος παράγοντας της Ιστορίας είναι ο άνθρωπος με τις δραστηριότητές του- τη διαχρονική πορεία της Κράνας από την προϊστορική εποχή μέχρι τα τέλη του 20ού αιώνα. Στον άξονα αυτό διερευνάται και εξετάζεται η γεωγραφική θέση του χωριού, η ετυμολογία του ονόματός του (Κράνα - Κρήνη) η πληθυσμιακή του εξέλιξη και πορεία μέσα στον ιστορικό χρόνο, η αποτίμησή της και άλλα συναφή θέματα.
Μετά ο συγγραφέας μπαίνει στο καθαρώς ιστορικό μέρος. Μέσα από 12 σελίδες διατρέχει με γοργούς ρυθμούς τα συμβάντα που προηγήθηκαν και προκάλεσαν την έκρηξη της Μεγάλης Τρίχρονης Επανάστασης του 1866-1869, καθώς κι εκείνα που ακολούθησαν, τα οποία αποτελούν, θα έλεγα, τη βάση πάνω στην οποία στηρίζεται η δόμηση των επόμενων ιστορικών στοιχείων, που ένα και μόνο στόχο εξυπηρετούσαν την πορεία του νησιού προς την Ένωση, τίτλο τον οποίο και φέρει το μέρος αυτό του βιβλίου «…προς την Ένωση».
Ακολουθεί στη συνέχεια μια πραγματικά εμπεριστατωμένη αναφορά σε τρία σημαντικότατα και σπουδαιότατα ιστορικά πρόσωπα, κρανιώτικης καταγωγής, που χάραξαν αδρά τα γεγονότα της εποχής στον τόπο, στον Νικόλαο Ι. Κόκκινο ή Παπα-Κρανιώτη, στον ανιψιό του Ηρακλή Κοκκινίδη, τον τουρκοφάγο εκείνο αγωνιστή, που θυσιάστηκε στο βωμό της κρητικής ελευθερίας και στον Ιωάννη Δ. Σωπασή ή Κούβο, ο οποίος ανάλωσε τη ζωή του, όπως και ο ανιψιός του, στον απελευθερωτικό αγώνα της Κρήτης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η επόμενη ενότητα του βιβλίου που, όπως πιστεύω, ελάχιστα είναι γνωστή, όχι μόνο από τον απλό λαό, αλλά και από πολλούς ιστορικούς και ιστοριολογούντες. Είναι η ίδρυση και λειτουργία στην Κράνα «Νοσοκομείου» για τις ανάγκες του αγώνα και όχι μόνο.
Από το τμήμα αυτό του βιβλίου μαθαίνουμε ότι η ίδρυση και λειτουργία αυτού του θεραπευτηρίου οφείλεται σε δύο Ηρακλειώτες γιατρούς, στα αδέλφια Ιωάννη και Γεώργιο Γερασιμίδηδες και στο φιλοκρητικό Γερμανό αρχίατρο του ελληνικού στρατού Ορνστάιν Βερνάρδο (Orstrein Bernanard).
Και η μελέτη κλείνει με καταλόγους των ανδρών εκείνων που αποτελούσαν το σώμα του Ιωάννη Σωπασή ή Κούβου από τα χωριά Λιβάδια, Ζωνιανά και Κράνα, που θυσιάστηκαν στο ολοκαύτωμα του Αρκαδίου (8-9 Νοεμβρ. 1866).
Και τελικά, θα έλεγα, ότι το πόνημα του κ. Μιχάλη Τρούλη ολοκληρώνεται, με κάποιες «εικόνες» από τη Γερμανική Κατοχή», εν είδει παραρτήματος.
Το βιβλίο στηρίζεται, γενικώς, δυνατά πάνω σε πλούσια βιβλιογραφία 93 έγκυρων ιστορικών συγγραφικών πηγών, αλλά και σε πρωτογενές αρχειακό υλικό (έγγραφα). Είναι δε πλούσια εικονογραφημένο, ώστε να επιβοηθείται η κατανόησή του, αλλά και να παρέχει στον αναγνώστη μεγάλη αισθητική απόλαυση.
Κλείνοντας επιθυμώ να σημειώσω ακόμη ότι η επιστημονική τεκμηρίωση, η ιστορική ακρίβεια, η εγκυρότητα, η συναρπαστική αφήγηση, που δεν αφήνει κενά, αλλά δένει στενά τα ιστορικά στοιχεία, η λεπτομερής έκθεση των γεγονότων καθιστούν το βιβλίο ελκυστικό, απολαυστικό, χρηστικό και υποδειγματικό για παρόμοιες εργασίες.
Η Τοπική Ιστορία έχει ανάγκη από παρόμοια έργα, τα οποία μπαίνουν στο βάθος των ιστορικών συμβάντων και από την άποψη αυτή το πόνημα του κ. Τρούλη αποκτά ακόμη ιδιαίτερη αξία.