Crna Trava - Veljkovci

Opština Crna Trava zauzima povrsinu od 318 km 2 , ima 25 naseljenih mesta i 2569 stanovnika.
Na severu i severozapadu se granici sa opštinom Vlasotince, na zapadu sa opštinom Leskovac, na jugu i jugoistoku sa opštinom Surdulica, na istoku sa Bugarskom i na severoistoku sa opštinom Babušnica.
Vilin lug je stari naziv Crne Trave. To Vam dovoljno govori o lepoti ovog kraja,pa ne treba trošiti reči da se on opiše.Jednom rečju jedinstven kraj stvoren za rekreativni turizam, nadišite se čistog vazduha, napijte se čiste vode.uživajte u prirodi. U živopisnoj kotlini sakrivenoj izmedu Čemernika i Plane, baš na ušcu Čemerčice u Vlasinu, na nadmorskoj visini od 964 metara, nalazi se Crna Trava, mala varošica sedište istoimene opštine. Crna Trava je vilinsko mesto, nalik nekoj planinskoj banji. Zaspala lepotica koja čeka dovoljno ljubavi da se probudi iz sna i zablista svim svojim sjajem.
Crna Trava je jedna od retkih oblasti koju u celini naseljava samo srpsk stanovnistvo sa dosta svojih stecenih specifikuma. Samo mesto Crna Trava i manastir bili su metoh nekada pravoslavne Aja Sofije. Ostala teritorija nijebila naseljena osim u doba rimljana. U poznijem turskom periodu pocinje uoblasti Crne Trave i Vlasine rudarenje - gvozdena ruda, najbolja, od nje se radila i sablja dimiskija (damaskinja). Samo mesto Crna Trava je sada metoh,sada vec, dzamije Aja Sofije i ima izuzetnu autonomiju, garantovanu sa cakosam fermana. Turcin je smeo samo da se zadrzi koliko da potkove konja. Crna Trava kupuje od Turaka za sto oka pastrmke status varosice i isti dobijamnogo ranije od vecine sadasnjih gradova. Crnotravci su vecinom naseljeni od Srba iz Raske oblasti, Kopaonika i Rudnika,tada velikih rudarskih regiona, a sa Kosova naseljavanje se desava u vreme Seobe srba. Naseljavanje Crne Trave odvijalo se uglavnom u poslednjih 250godina. Relativno kratak boravak najveceg broja crnotravaca na ovom prostoru cini da se crnotravci znacajno razlikuju od okolnog, autohtnog starosedelackog, takodje srpskog stanovnistva. Po svom etnosu i poreklu najblizi su Vlasincima. Vlasinci, pored milenijmuskog postojanja i odrzanja na svojoj teritoriji sa stalnim srpskim predznakom, imaju, sa rudarstvom, veliki priliv stanovnistva iz istih krajeva kao i Crna Trava.Dakle sa rudarenjem u Crnu Travu i Vlasinu dosli su i rudari sa Kopaonickog i Rudnickog vilaeta i nesto porodica iz Zletova i Kratova. Ovaj kraj vremenom postaje "divlji zapad" dela turske imperije. Dolaskom u rudarsku oblast CrneTrave svako ko bi se prihvatio rudarenja u nekom od samokova nije podlegaonikakvom zakonu i ranijem progonu. (Devetoro brace iz Zuca pored Avale bekstvom u Crnu Travu formirase devet sela nazvanih kasnije po njihovimimenima Lazaricevi, Jovanovci, Veljkovci, Petrovci, Pavlovci, Stepanovci, itd.Naseljavanje u prvom talasu je iz Raske oblasti i iz Hercegovine (Niksic) i Pljevlja tj. stanovnistva koje je kao i Cemernicka oblast Crne Trave lezalo na jednom od Carskih puteva. Posle Prve, a narocito Druge seobe Srba, nastaje intenzivno naseljavanje Crne Trave sa Kosova. Postoji i vise sela naseljenih iz uze Crne Gore. Oslobadjanjem Srbije nakon Prvog ustanka trecina Crnotravaca iseljava se u Kragujevac i okolinu. Godine 1878 oslobadjanjem dela juzne Srbije oslobodjena su Crna Trava i Vlasina. Tada se znacajan broj crnotravaca i vlasinaca iseljava u Toplicu i Pustu reku. Felik Kanic u knjizi "Srbija, zemlja i stanovnistvo" kaze o kolonizaciji Toplice: "Uglavnom su kao najbolji vazili kolonisti iz Vlasine, a posebno 30 crnotravskih porodica koje su se pored 27 vranjskih naselile u Bresancicu. Doseljenici su stigli sa mnogo stoke i novca, sami su sagradili svoje kuce, brzo se aklimatizovali u ravnici i drzali su mnogo do morala svojih zena".Pedestak godina kasnije, kopmandant "Gvozdenog puka", koji je vecinskog sastava bio iz toplice, general Radovan Popovic, poreklom iz Crne Trave, uocio je neverovatanu brojnost crnotravaca u toj slavnoj jedinici srpske vojske. Isto se desilo i u cuvenom Toplickom ustanku u periodu Prvog svetskog rata. Simbioza crnotravaca i brojnijih crnogoraca stvorila je vrhunski ratnicki potencijal ovog podrucja. Nakon drugog Svetskog rata iseljava se 90% Crnotravaca, uglavnom u Beograd.