Bakırköy İlköğretim Okulu (Taş Okul)

BAKIRKÖY İLKÖĞRETİM OKULU
(TAŞ MEKTEP) TARİHİ
1864 yılında Paris’ten getirilen şehircilik uzmanı Kont ALLEON’un İstanbul’daki görevine başlamasından sonra, kent içinde değil de sessiz, sakin bir yerde oturmak arzusu, onun Bakırköy gibi bir sayfiye yerini seçmesine neden olmuş ve Taş Okulun bulunduğu yerdeki arsayı satın alarak büyük bir köşk inşa ettirmeye başlamıştır. Günümüzde de bütün görkemi ile mimari güzelliğini gözler önüne seren Taş Okul, hemen yanı başındaki tren hattı üzerinden geçen Taş Köprü gibi özel olarak Kont ALLEON’un Fransa’dan getirttiği Marsilya kiremit ve tuğlalarıyla inşa edilmiştir. 1865 yılında başlayan inşaat 1874 yılında bitirilmiş, Kont ALLEON bu binada 1894 yılına kadar yani İstanbul’da meydana gelen ünlü depreme kadar oturmuştur.
Deprem sırasında bina duvarlarında meydana gelen çatlaklar nedeni ile burasını terk ederek, Hazırlık Sokakta yaptırdığı 50 nolu eve taşınmıştır. Kont ALLEON’un terk ettiği bina 1898 yılında Preveze Mutasarrufu Ali Rıza Paşa tarafından satın alınmış onun vefatından sonra da oğlu Alaaddin Bey’e miras kalan bina 1900 yılında Maarif nezareti tarafından 4200 altın liraya satın alınarak okula dönüştürülmüş ve günümüze kadar Taş Okul adıyla çeşitli derecelerde eğitim hizmeti vermiştir.
Söz konusu bina ile ilgili yapılan kaynak taramasında aşağıdaki bilgilere ulaşılmıştır:
Turgay TUNA’nın “Bir Zamanlar Bakırköy” isimli eserinde Etkinlikler Voyvoda Caddesi Toplantıları 2004-2005 kısmında şöyle anlatılmaktadır:
“ ……. Hatboyu Caddesi üzerindeki Taş Mektep, Fransız asıllı meşhur banker ve şehircilik uzmanı Kont Alleon tarafından malikâne olarak yaptırılır. Kont Alleon, kış aylarında, Beyoğlu’nda (bugün Yeni Melek Sineması’nın bulunduğu Alleon Sokak’ta) oturur, yazları da Bakırköy’e gelip bu görkemli binada otururmuş. Binanın ve binanın karşısındaki demiryolu hattı üzerinde yaptırmış olduğu Taş Köprü’nün tuğla ve kiremitlerini Marsilya’dan gemiyle getirtir. Taş Köprü’yü demiryolunun öteki tarafına geçilsin diye yaptırmıştır.”
Yard. Doç. Dr. Metin BOLCAL’ın “İstanbul” adlı eserinin 1.bölümünde adı geçen okul ile kullanımı hakkında aşağıdaki bilgilere ulaşılmaktadır:
“ ……. Ellili yıllarda beş ilkokul vardı Bakırköy’de. Taş Okul, Kartaltepe İlkokulu, Behramağa İlkokulu, Dadyan Ermeni İlkokulu ve Rum İlkokulu. Kendisi Taş Okulda okumuştu. 1864 yılında Paris’ten İstanbul’a gelen Kont Alleon’un 1874 yılında yaptırdığı bu muhteşem konak, 1900 yılında devlet tarafından 4200 altın liraya satın alınarak ilkokula dönüştürülmüştü. Çok büyük bir bahçesi bulunan okul binasına iki yana doğru yapılmış merdivenlerle inilirdi. Girişin altında suhane ve özel yapılmış, üzerinde çocukların yemeklerini ısıtabilecekleri büyük sobalar bulunan bir mutfak, bir büyük film salonu ve hademelerin kalabileceği odalar vardı. Giriş katında ve bunun üzerinde sobalarla ısınan sınıflar, en üstte ise hem depo olarak kullanılan hem de sağa sola atılmış ders malzemelerinin bulunduğu belki de vaktiyle laboratuar olarak kullanılmış odalar vardı. Bu gizemli taş binanın üç ayrı sokağa açılan bahçe kapılarından biri de öğrenciler tarafından kullanması yasak olan ve usta bir bahçıvan tarafından düzenlenen bir bahçeden geçilerek hat boyu caddesine açılan kapıydı. Bu kapının hemen karşısındaki hat boyu caddesinin tren yolu üzerinden geçen taş köprü de aynı kont tarafından yapılmış olup yapımında konak ile aynı taşlar kullanılmıştı. Karşıya geçip devam ettiğinizde solda park sağda ise mısır tarlası bulunurdu. Ellili yıllarda Taş Okulun arka tarafına halen caminin bulunduğu yere Bakırköylüler’in yaz aylarında en büyük eğlence konaklarından biri olan Telgezer Canbazhanesi kurulur ve buraya devrin en iyi sanatçıları gelirdi. Burada Celal Şahin, İsmail Dümbüllü, Hamiyet Yüceses gibi sanatçıları izlemek mümkündü …… ”
Behzat ÜSDİKEN’in İstanbul 1993 yılı basımı “Alleon Ailesi” adlı eserin 1. cilt sayfa 205-206’da binayı yaptıran ailenin geçmişine değinmektedir.
“… 1789 Fransız İhtilalinden onra Osmanlı devletine sığınmış bir Fransız Ailesi. Önce Büyükdere’ye yerleşirler. 1854 tarihli yasadan yararlanarak Grand Rue de Pera’da 354 no’lu konağı satın alırlar. Kışları Pera’da yazları Büyükdere’de otururlar. Ailenin Jacques, Antoine ve Jean adlı üç oğlu vardır. Pangaltı’da Katolik mezarlığına gömüldüler….”
Dr. Şefika KURNAZ’ın “Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Kadınların Eğitimi” adlı çalışmasında Osman ERGİN – Türk Maarif Tarihi (İst. 1994, Cilt IV s. 1191 - 1192) adlı eserinden yaptığı alıntıda okul olarak eğitime başlaması hakkında aşağıdaki bilgilere ulaşılmaktadır:
“ …….. 1909 … Yine aynı yıl İttihad ve Terakki Cemiyetinin himayesinde Bakırköy’de İnas İttihad-ı Osmani Mektebinin açıldığını görmekteyiz ….. Okulda çocuk bahçesi, ibtidai, rüşdi ve idadi sınıfları bulunmaktadır. ….. ”
Bunlardan başka, binanın yer aldığı Bakırköy İlçesine ait çeşitli tarihlerdeki eski haritalara rastlanmıştır.
Cumhuriyet döneminde okul, ilkokul olarak hizmet etmeye devam etmiştir. Okulun adı halk arasında Taş Mektep olarak anılmaktadır. Okul binası ayrıca İlköğretim Müdürlüğü Bakırköy 1.Mektebi, Bakırköy Merkez İlkokulu isimlerini de almıştır. Okul, 1995-1996 öğretim yılından beri Bakırköy İlköğretim Okulu olarak hizmet vermektedir.
2004 - 2005 öğretim yılından beri tadilat nedeniyle Emlak Kredi Bankası İlköğretim Okulu bünyesinde Eğitim Öğretim yapılmaktadır. Şu anda Bakırköy İlköğretim Okulunun 290 öğrencisi bulunmaktadır. Kadrolu 17 öğretmen 1 Müdür ve 1 Müdür Yardımcısı ile eğitim öğretim sürdürülmektedir.
Geçtiğimiz yıllarda orijinal binanın yakılması sebebiyle akıbeti konusunda net bilgi mevcut değildir.